Erg veel witregels

Auteur: Peter Verhelst
Titel: Tongkat
Taal: Nederlands
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 2000
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: cadeau gekregen
Synopsis: Een jongeman beweegt zich door allerlei anachronistische plaatsen waar mythe, literatuur en werkelijkheid door elkaar geklutst zijn.
Wat ik geleerd heb: Ik vind, afgaand op dit boek, Verhelst veel beter als dichter.
Aanrader, want: De mystieke, sprookjesachtige sfeer spat er op sommige pagina's van af.
Afrader, want: Ik weet dat het boek erg veel fans heeft, en het is zeker ook niet om per se te willen opvallen dat ik het een slecht boek vind. Meestal is de richting totaal zoek, en ook Verhelsts veelvuldige gebruik van witregels komt na een tijd erg zwaarbeladen en inhoudsloos over. Veel wendingen, bewust misleidende plotlijnen en divergente standpunten komen niet zozeer slim als wel lui over op mij.
Aanbevolen voor: Mensen met hippe kapsels die graag in vage werelden ronddrijven.

De belachelijke artiest

Auteur: Thomas Mann

Titel: Tristan
Taal: Duits
Categorie: proza
Jaar van eerste uitgave: 1903
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Mislukt schrijver Detlev Spinell verblijft een tijdlang in een kuuroord zonder duidelijke reden. Daar krijgt hij interesse in de getrouwde mevrouw Klöterjahn, wier man een vitale, luidruchtige Hanze-handelaar is. Tal van kleine plotverwikkelingen leiden tot een confrontatie tussen beide mannen.
Aanrader, want: Als komisch schrijver is Mann hier op zijn best. Hij haalt zijn personages voortdurend subtiel onderuit. Spinell wordt herleid tot een zielige poseur zonder veel talent, maar ook de burgerij, in de vorm van de Klöterjahns, moet het ontgelden met hun ruw geschetste, te nuchtere karakter dat zweemt naar het sentimentele.
Afrader, want: Mevrouw Klöterjahn is een nogal saai personage, en eerder een soort canvas waar anderen hun eigen ideeën op projecteren.
Aanbevolen voor: Wie denkt dat Duitse literatuur niet grappig kan zijn.

Bordkartonnen wereld

Auteur: Jack Vance
Titel: De waanzinnige planeet Tschai
Taal: Nederlands (vertaald uit het Engels)
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1968
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: cadeau gekregen
Synopsis: Astronaut stort neer op een onbekende wereld en wordt de redder van alle onderdrukte volkeren daar.
Wat ik geleerd heb: Ook sommige boeken volgen gedwee zowat alle Hollywood-clichés, zelfs nog voor die clichés goed en wel bestonden.
Aanrader, want: Ik zou niemand dit boek durven aanraden.
Afrader, want: Vance tikt zowat alle slechte sf-clichés af: personages van bordkarton, superioriteit van de blanke man, nonsensicale buitenaardse talen, te veel belangstelling voor technologie als redmiddel, en zeer middelmatige kunstgrepen van de fantasie.
Aanbevolen voor: Niemand.

Broedertwist

Auteur: Thomas Mann

Titel: Buddenbrooks
Taal: Duits
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1901
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Familiegeschiedenis van de Noord-Duitse burgerfamilie Buddenbrook, met als focuspunt de derde generatie onder leiding van de licht schizotypische en oververmoeide Thomas.
Aanrader, want: Het eerste grote romandebuut van Thomas Mann bevat dialogen en menselijke typeringen die hun tijdsvak moeiteloos overstijgen. De uiteindelijke ruzie tussen broers Thomas en Christian is wat mij betreft één van de meest aangrijpende hoogtepunten van de Duitse literatuur, waarin erg veel maatschappelijke tegenstellingen verwerkt zitten die ook vandaag nog relevant zijn. Voor de historofielen is er ook veel achtergrondinformatie over de post-napoleontische economie, politiek en gemeenschap van Lübeck.
Afrader, want: Het is een dik boek, wat sommige lezers afschrikt. Niet elk personage is ook even interessant, en de typische Mannse ironie zorgt ervoor dat je als lezer maar weinig medeleven voelt met de lotgevallen van de mislukte vierde generatie.
Aanbevolen voor: Liefhebbers van geschiedenis, familiedrama, steengoede dialogen en realisme.

Dirty little girl

Auteur: Louis Paul Boon
Titel: Mieke Maaikes obscene jeugd

Taal: Nederlands
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1972
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: cadeau gekregen
Synopsis: Mieke Maaike vertelt over een jeugd vol seksuele uitspattingen in één lange story-telling flashback aan student Stijvekleut.
Wat ik geleerd heb: Toen het boekje verscheen, was het onmiddellijk een schandaalboek. Mocht het vandaag verschenen zijn, zou het dat nog altijd evengoed zijn. Overigens ook prima bedlectuur om voor te lezen.
Aanrader, want: Erg begrijpelijk geschreven en toch nog ver boven het niveau van de gemiddelde eroticafictie, en het confronteert je wel degelijk met een pak oordelen en vooroordelen over seks en Vlaanderen. De eerste hoofdstukken zijn ook prima bedlectuur om voor te lezen.
Afrader, want: Naar het einde wordt het soms zo absurd en tegelijk narratief zwak dat ik het gevoel kreeg dat het vuur wat gedoofd was bij Boon. Plus, er komt wel erg veel urine in voor.
Aanbevolen voor: Je verlustigt je graag in de ronduit scabreuze, taboeloze uitspattingen van Mieke Maaike, en je houdt wel van de groteske humor die al de situaties met zich meebrengen.

... Jetzt bin ich alt und töricht

Auteur: Robert Walser

Titel: Jakob von Gunten: Ein Tagebuch
Taal: Duits
Categorie: roman
Jaar van eerste uitgave: 1909
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: verplichte lectuur
Synopsis: Jakob von Gunten vertelt open en eerlijk over zijn haast kafkaëske avonturen als leerling in het Benjamenta Institut, waar hij in principe niks leert.
Bitte noch einmal, want: De gortdroge humor van Walser is best verleidelijk, en hij zet de lezer vaak op het verkeerde been, bijvoorbeeld door een enorm mysterie te creëren rond de “binnenkamers” van het instituut, of Jakob soms totaal onvoorspelbare acties te laten ondernemen.
Nicht schießen, want: Voor al zijn speelsheid blijft het uiteindelijk een vrij taai boek, en persoonlijk vond ik het constante vertragen en afwijken eerder storend dan boeiend. Een roman schrijven over een nutteloze opvoeding (een anti-Bildungsroman, quoi) heeft al snel het gevaar zelf eveneens als nutteloos ervaren te worden.
Aanbevolen voor: Burgerlijke rebellen

Een erg triest schooljongetje

Auteur: Hermann Hesse

Titel: Unterm Rad
Taal: Duits
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1906
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Hans Giebenrath is een erg slim ventje, maar komt na een tijd voorzichtig in opstand tegen zijn strenge school. Hij gaat dood.
Wat heb ik geleerd: Duitse gymnasia waren niet om mee te lachen.
Aanrader, want: ‘Unterm Rad’ kan ook vandaag nog een relevante kritiek zijn op het schoolsysteem dat een directe erfgenaam is van het gymnasium-met-internaat dat hierin beschreven wordt, met zijn grote nadruk op feitenkennis en gehoorzaamheid.
Niet lezen, want: Als auteur lijkt Hesse wel erg nadrukkelijk kant te kiezen, en Hans is als personage ook al niet erg boeiend. Je voelt weinig bij zijn larmoyante dood.
Aanbevolen voor: Die-hard Hesse-fans of mensen die graag eens een ander soort Bildungsroman ter hand nemen.