Over 'Onklare taal'

'Onklare taal' is de verzamelnaam van diverse tekstprojecten van mijn hand. Dit is de afdeling boekenrecensies daarvan, met inmiddels meer dan 400 recensies. De weg een beetje kwijt? Mijn eigenlijke website, die ook 'Onklare taal' heet, verwelkomt je.

zondag 10 april 2016

Dronken worden aan de Yangtze

Auteur: Wang Wei, Li Po, Tu Fu
Titel: Three Tang Dynasty Poets
Taal: Engels (vertaald uit het Chinees)
Categorie: Poëzie
Jaar van eerste uitgave: 2015
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Gekregen
Synopsis: Een bloemlezing uit het werk van drie klassieke Chinese dichters uit de 8ste eeuw.
Aanrader, want: Je fietst vlot door de gedichten, die allemaal bogen op vrij eenvoudige beelden die toch levendig een ouder China voor ogen halen met epische berggezichten, uitgestrekte voettochten, hofhoudingen en eenvoudige families. Er is duidelijk veel nagedacht over de vertaling.
Afrader, want: Je kan je afvragen hoe ver de Engelse vertaling van het oorspronkelijke Chinees staat. Veel zal allicht verloren gegaan zijn in vertaling, en sommige termen verwestersen ("hertog", "Turkestan", enz.) was misschien niet altijd nodig.
Aanbevolen voor: Wie eens zin heeft in een ander type poëtische snack, want geef het toe, van Chinese auteurs kennen we hier in het Westen haast niets buiten enkele filosofen. Van de drie dichters kende ik zelf enkel Li Po.

zondag 20 maart 2016

Als twee vikings vechten om een been

Auteur: Ari Thorgilsson
Titel: The Saga of Gunnlaug Serpent-tongue
Taal: Engels (vertaald uit het IJslands)
Categorie: Sage
Jaar van eerste uitgave: 1270
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Cadeau gekregen
Synopsis: Gunnlaugr Ormstunga reist rond door IJsland, Engeland, Zweden en Noorwegen en heeft een hevige liefdesrivaal aan Hrafn Önudarson. Dat moet wel eindigen in een duel.
Aanrader, want: De sage levert een boeiende inkijk op de normen en waarden van de IJslandse samenleving en de vikingwereld in zijn geheel ten tijde van het hoogtepunt van de macht van de vikings. In de stijl van antieke sagen zijn de personages niet eenduidig goed of slecht en is eer van het grootste belang.
Afrader, want: Door de grote afstand in tijd en de veelheid aan namen heeft de sage voor zijn lichte inhoud toch soms een taaie densiteit. En ook al is Hrafn een lafaard, Gunnlaugr is een beetje een eikel en de felbegeerde Helga slaagt er enkel in mannen ongelukkig te maken. Geen vrolijke boel dus, maar wat had je verwacht.
Aanbevolen voor: Liefhebbers van vikings en het Hoge Noorden.

woensdag 16 maart 2016

Bliksems, duikboten en catastrofes

Auteur: Randall Munroe
Titel: Wat als? Serieuze wetenschappelijke antwoorden op absurde hypothetische vragen
Taal: Nederlands (vertaald uit het Engels)
Categorie: Non-fictie
Jaar van eerste uitgave: 2014
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Geleend
Synopsis: De comic-tekenaar van de bekende webcomic XKCD beantwoordt absurde vragen van zijn lezers.
Aanrader, want: Sommige vragen alleen al wekken een glimlach op (bijvoorbeeld: "Zou je werkelijk een muur kunnen bouwen met de elementen van de tabel van Mendeljev"?). De meeste antwoorden zijn geestig en vrij bevattelijk voor mensen die geen gespecialiseerde vakkennis hebben van fysica, en bevatten nu en dan ook tekeningen in de typische bedrieglijk-simpele en droge stijl die Munroe goed beheerst.
Afrader, want: Omdat Munroe fysicus is, focust hij zich vooral daarop. Een beetje jammer, want het zou fijn geweest zijn indien hij breder was gegaan, maar een kniesoor die daar om maalt.
Aanbevolen voor: Fans van alles dat populair-wetenschappelijk en licht absurd is.

maandag 14 maart 2016

De jaren '90 hebben gebeld

Auteur: Scott Adams
Titel: De toekomst volgens Dilbert
Taal: Nederlands (vertaald uit het Engels)
Categorie: Non-fictie
Jaar van eerste uitgave: 1998
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Geleend
Synopsis: Met een 60-tal voorspellingen als losse leidraad loodst Adams de lezer langs cartoons en cynische mini-essays over mogelijke technologische, economische en sociale evoluties in de 21ste eeuw.
Aanrader, want: Als artefact over wat sommige mensen bijna 20 jaar geleden dachten dat de toekomst in petto hield - ook al is Adams zelden 100% serieus - is het een redelijk interessant document. Sommige voorspellingen zijn merkwaardig accuraat gebleken, zoals de opkomst van de cloud of de ontwaarding van het politieke proces door spektakel.
Afrader, want: Op 20 jaar tijd is Adams' humor nogal voorbijgestreefd geraakt. Het bittere cynisme dat hem en Dilbert zo populair maakte in de jaren '90, voelt nu vaak onnodig caustisch en elitair aan. Daar komt ook bij dat zijn reputatie een knauw heeft gekregen door zijn steun voor nogal onnozele seksistische standpunten die anno '98 nog onder de radar door konden vliegen, maar nu duidelijk als een tang op een varken staan.
Aanbevolen voor: Wie tijd veil heeft om een soort tijdscapsule te bekijken, of de echte diehard-Dilbertfans.


donderdag 10 maart 2016

Alledaags Duits existentialisme

Auteur: Ben Schott
Titel: Schottenfreude
Taal: Engels
Categorie: Non-fictie
Jaar van eerste uitgave: 2013
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Gekregen als housewarmingcadeau
Synopsis: Met voetnoten en uitspraaktips loodst Schott de lezer door een kleine honderd pagina's met Duitse, zeer specifieke woorden voor bepaalde menselijke condities zoals de heimelijke vreugde in als eerste op zijn of het genot van eens goed naar de wc te kunnen.
Aanrader, want: Schott gaat voluit voor de anekdote en plukt vrijelijk citaten van bij bekende schrijvers, artiesten en intellectuelen om zijn woorden te onderbouwen en uit te diepen.
Afrader, want: Ik betwijfel sterk of Duitstaligen nog maar een fractie van de woorden in het boekje echt gebruiken. Bovendien is de populair-taalkundige reputatie van het Duits voor enorm precieze woorden een beetje overdreven. Het Engels heeft bijna evenveel samengestelde woorden maar de spellingsregels schrijven voor dat je ze meestal los schrijft.
Aanbevolen voor: Wie een kleine basiskennis Duits heeft en geniet van dit soort lollige boekjes.


dinsdag 8 maart 2016

Waarom won Europa?

Auteur: Jared Diamond
Titel: Guns, Germs and Steel
Taal: Engels
Categorie: Non-fictie
Jaar van eerste uitgave: 1997
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Gekregen als Kerstcadeai
Synopsis: Diamond probeert uit te leggen hoe het komt dat het Europa was dat de wereld veroverde en niet omgekeerd.
Aanrader, want: Intussen is veel van wat Diamond schreef, niet meer zo controversieel, maar toen was zijn synthese voor veel lezers een eye-opener die een zeer plausibele wetenschappelijke reeks verklaringen bood voor deze netelige, vaak met racistische of imperialistische post-hoc-uitleg omzwachtelde vraag.
Afrader, want: Omdat Diamond 13.000 jaar menselijke geschiedenis behandelt, gaat hij (in zijn nochtans erg lijvige boek) hier en daar op een drafje door de geschiedenis. Zijn theses rond het vroegmoderne Europa en China vind ik minder geloofwaardig.
Aanbevolen voor: Iedereen met een cursorische interesse in geschiedenis.

vrijdag 8 januari 2016

Absolutie

Over waarom ik enkele maanden stilte inlas.

Ik ben een zoeker. Aan de binnenkant van mijn schedel tast ik voorzichtig naar nieuwe gedachten, indrukken en vonken. In een mentale ruimte die zo groot kan zijn als het universum zelf, kan ik wandelen over uitgestrekte heuvels waar het enige wat het wit van de sneeuw het wit van de mist onderscheidt, mijn zelfschets is. Het verlangen om de wereld in me op te nemen is nooit groter geweest dan het verlangen om zelf een wereld te maken en daarin weg te zinken. Vandaar dat ik als kind gefascineerd voor tv zat voor de reeks 'Odyssey', waar een jongen in coma door zijn eigen droomwereld wandelde, of hoe 'The Cell' de binnenwereld van de geest in hevige kleuren en met symbolisch spektakel tot leven bracht.

En nu, nu het jaar al een paar dagen oud is, zit ik opnieuw neer in de zetel en denk ik na. In de beste traditie van het boeddhisme probeer ik bewust om geen demarcatielijnen te trekken over datums en gebeurtenissen. Ik hoef geen synthese te puren uit de opeenstapeling van feiten die ik geleefd heb en de daden die ik gesteld heb. Want niet alles daarvan is fraai, laat staan dat het dingen waren waar ik naar uitgekeken had. Maar dat is niet per se slecht. Ik had ook niet gedacht dat ik in 2015 zo veel ging lezen of dat ik tegen het einde van het jaar mijn liefde voor film zou herontdekken. Dat mooie muziek me dieper kan beroeren dan ooit en dat ik het minder belangrijk vind dan ik gedacht had om op weinig podia te staan.

M'n ogen glijden af naar de kleine kerstboom op de salontafel, die verstikt is in slingers licht, compacte kerstballen en nepvogels. Hij is lelijk maar hij is prachtig, dat trots stuk kitsch temidden van m'n tijdelijke woonkamer waar de meubels te dicht op elkaar staan, de vloer een vuilmagneet van vinyl is en één van m'n gordijnen permanent scheef hangt. Maar het is de kamer die ik nu bewoon waar het lichaam in zit dat zichzelf bewoont en dat is belangrijk om geen enkele andere reden dan dat het er voor niemand meer zal toe doen dan voor mij.

Bij de kerstboom staan twee ruw-porseleinen ijsberen, een geschenk van mijn ouders toen ik begon te avonturieren in bijberoep en die nu goed passen bij de stilte die hier heerst. Die stilte mag nog even aanhouden. Voor het jaar dat voor de deur staat, ben ik van plan niet te veel woorden te verspillen op papier of wat daar digitaal voor doorgaat. Dat is niet omdat ik niets te zeggen heb, maar omdat ik me wil kunnen focussen op wat er nog meer toe doet.

Het is geen geheim dat ik een warme fascinatie koester voor oorden als Antarctica, de Sahara, Groenland, Mars en de ruimte. Misschien is het een chronisch geval van het gras dat groener is aan de overkant. Als ik daar had gezeten, dan zou het drukbevolkte België me misschien veel meer aanspreken. Maar opnieuw: het draait om ruimte, of beter, om vorm en leegte. Ik wil de komende maanden niet de druk voelen om toch maar weer iets online te zetten, gedachten te delen met de wereld of om mee te racen voor aandacht.

Ik sluit niet uit dat ik zo nu en dan de digitale stilte doorbreek maar ik blijf hier voorlopig nog even zitten in deze zetel, terwijl dag langzaam avond wordt, de lichtjes van de kerstboom feller worden en m'n gordijnen nog altijd scheef hangen.