Over 'Onklare taal'

'Onklare taal' is de verzamelnaam van diverse tekstprojecten van mijn hand. Dit is de afdeling boekenrecensies daarvan, met inmiddels meer dan 400 recensies. De weg een beetje kwijt? Mijn eigenlijke website, die ook 'Onklare taal' heet, verwelkomt je.

zaterdag 28 december 2013

Een diepvriespizza met een smiley

Auteur: Matthew Inman
Titel: Why Grizzly Bears Should Wear Underpants
Taal: Engels
Categorie: comic / comedy
Jaar van eerste uitgave: 2012
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: cadeau gekregen
Synopsis: 'Why Grizzly Bears' is een bloemlezing van Inmans werk als The Oatmeal, een webcomic die honderdduizenden bezoekers lokt.
Aanrader, want: Inman weet de 'sweet spot' te vinden tussen bot cynisme en brave humor, maar op zijn best is hij eigenlijk als hij naar het einde toe eerder verhalend gaat werken, in de exclusieve content voor het boek.
Afrader, want: Niet alles werkt even goed, en het soort humor van The Oatmeal riskeert om snel passé te worden. Sommige stukjes werken ook best goed op een computermonitor, waar je naar beneden scrollt, maar missen hun effect op de pagina's van een boek.
Aanbevolen voor: De echte fans van The Oatmeal. De rest blijft beter z'n website af en toe eens bezoeken.

maandag 23 december 2013

Kolonialisme in 80 dagen

Auteur: Jules Verne
Taal: Nederlands (vertaald uit het Frans)
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1873
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend
Synopsis: De beheerste Engelsman Phileas Fogg gaat een uitdaging aan om in 80 dagen rond de wereld te reizen. Onderweg gebeurt er uiteraard vanalles, niet in het minst omdat er een volhardende policie-officier van overtuigd is dat Fogg eigenlijk een voortvluchtige dief is.
Aanrader, want: Ook bijna 150 jaar na publicatie leest 'Reis rond de wereld' extreem vlot, en lijdt het minder dan andere verhalen uit die tijd onder een syndroom van stoffige dialogen of ellenlange beschrijvingen.
Afrader, want: We kunnen wel zeggen dat Verne een kind van zijn tijd was, maar het boek barst van de stereotyperingen en Europese koloniale zelfverheerlijking. De bovennatuurlijke zelfbeheersing van Fogg is bovendien ook een beetje irritant, en het is alleen door een fikse dosis geluk dat hij niet van zijn sokkel valt.
Aanbevolen voor: Eigenlijk is dit nu meer een verhaal voor kinderen, en als actie-avontuur geeneens zo slecht, maar, er is beter, en Verne heeft ook betere dingen geschreven dan dit.

woensdag 11 december 2013

De antischlemiel

Auteur: Anita Desai
Titel: Baumgartner's Bombay
Taal: Engels
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1988
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend
Synopsis: Hugo Baumgartner moet als kind vluchten uit Nazi-Duitsland en komt terecht in India, waar hij blijft wonen. Nergens is hij echt thuis.
Aanrader, want: Het zou 'Baumgartner's Bombay' onrecht aandoen om het boek af te schilderen als een holocaustverhaal, of een larmoyante tranche de vie over een man die nergens thuishoort. Desai doet elke plek tot leven komen in al zijn aspecten, en benadert de teruggetrokken Hugo met een subtiel respect voor karakter dat veel personages in zijn omgeving niet doen, waardoor het als lezer eenvoudig wordt om om hem te geven.
Afrader, want: Wie niet graag van in het begin weet hoe het afloopt, zal dit misschien niet zo graag lezen. Er komt ook best wat Duits in voor.
Aanbevolen voor: Wie even rust wil van de Grote Titels en wil wegkruipen met een onvervalste literaire parel waar je de plot van kan uitleggen aan een kind.

zondag 1 december 2013

Wat woorden kunnen

Auteur: Paul Snoek
Titel: Paul Snoek
Taal: Nederlands
Categorie: poëzie
Jaar van eerste uitgave: 2004
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Een diachrone bloemlezing uit het werk van de dichter Paul Snoek, voorafgegaan door een stevige biografische en bibliografische schets.
Aanrader, want: Het is goed mogelijk dat de Nederlandse taal slechts enkele dichters heeft gekend en zal kennen van het kaliber van Paul Snoek (wat hij zelf ook besefte, trouwens). Snoek temt en buigt woorden, maakt ze de zijne om een hybride te maken van romantiek en experimenteren, waarbij hij voortdurend emotionele waarheden aanboort zonder dikdoenerij of sentimentaliteit. Je ziet ook duidelijk de invloeden die hij heeft nagelaten in het poëzielandschap overal opduiken.
Afrader, want: Zijn zogenaamde 'gedrichten' zijn niet zo amusant als hij zelf leek te denken.
Aanbevolen voor: Iedereen met ook maar de minste interesse in moderne poëzie. Je hoeft ook Snoeks gedichten niet te begrijpen om ze te kunnen appreciëren. De tapijten aan klanken en beelden die hij aflevert, zijn al duizelingwekkend genoeg.

donderdag 14 november 2013

Wij waren aan het lezen

Auteur: Leonard Nolens
Titel: Bres
Taal: Nederlands
Categorie: poëzie
Jaar van eerste uitgave: 2007
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Vijf gedichtenreeksen, grotendeels autobiografisch, met centraal de stad, het verglijden van de generaties en het (niet) vinden van een plaats van definitiviteit.
Aanrader, want: Nolens verstaat de kunst van met niet meer elementen dan nodig een bepaalde muzikale verstilling neer te zetten, waarbij elk onderdeel subtiel genoeg werkt om mee te bouwen aan een groter geheel. Je voelt je als lezer in zijn universum soms op de dool, maar nooit ontheemd. Bovendien krijg je niet de indruk dat je al duizenden versregels moet gelezen hebben om iets te begrijpen van wat hij wil zeggen - al helpt het wel.
Afrader, want: Hier en daar een paar onnodige trouvailles of zelfreferentiële sprongen die niet hadden gehoeven. Het allerlaatste onderdeel lijkt er ook wat bijgeplakt. Inhoudelijk stel ik me vragen bij de onhoudbare positie die hij zichzelf toekent binnen zijn generatie.
Aanbevolen voor: Wie af en toe wel eens een goed gedicht wil lezen, maar schrik heeft om de volgende stap direct te zwaar(moedig) of complex te maken. Dit is je bundel.

zaterdag 9 november 2013

De foutste snor ter wereld, herboren

Auteur: Timur Vermes
Titel: Er ist wieder da
Taal: Duits
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 2013
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Adolf Hitler ontwaakt in 2011 op een voetbalveld in Berlijn, in een uniform dat ruikt naar benzine. Al snel ziet men hem aan als een 'method actor' en eersteklas briljante politieke parodist. Zijn tweede carrière kan beginnen.
Aanrader, want: Niet alleen weet Vermes heel goed de manier van redeneren, praten en woorden kiezen van Hitler te imiteren zonder dat het automatisch persiflage wordt, hij kan ook vatten wat hem voor veel mensen charmerend maakte, zoals zijn romantische bon mots of het feit dat hij af en toe de nagel op de kop slaat in het analyseren van een probleem. Ook Hitlers reactie op veel moderne dingen is grappig en pijnlijk tegelijk.
Afrader, want: Enkele keren moet de plot de fictie uit alle macht ondersteunen dat men nergens door heeft dat Hitler de echte Hitler is, en het is ook vreemd dat je als lezer geen duidelijkheid krijgt of Hitler nu beseft dat men niet denkt dat hij de echte is.
Aanbevolen voor: Wie iets af kent van de Duitse geschiedenis van de 20ste eeuw en zin heeft in een satire met een bijzondere invalshoek.

woensdag 30 oktober 2013

Funny but not ha ha funny

Auteur: Joseph Heller
Titel: Catch-22
Taal: Engels
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1961
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend
Synopsis: Kapitein Yossarian, piloot in het Amerikaanse leger tijdens Wereldoorlog II, zit gestationeerd in Italië. Hij en zijn maten proberen vanalles om niet te moeten vechten.
Aanrader, want: Heller houdt het tempo er stevig in en verspilt geen tijd met onnodige beschrijvingen. Hier en daar zegt hij ook iets waarachtig geestig.
Afrader, want: De humor is vlees noch vis. Voor satire is het te absurd, en voor absurditeit is het te satirisch, zonder ooit ergens een middenweg of synthese tussen beiden te vinden. Daar komt ook bij dat - 'Omon' van Pelevin had dit probleem ook - omdat elk personage op één of andere manier achterlijk is of als achterlijk gezien wordt door Yossarian, je je nergens aan kan vasthaken als lezer.
Aanbevolen voor: Wie houdt van vervreemdende humor die zijn beste tijd eigenlijk al lang gehad heeft.