Een duistere Duitser

Auteur: Till Lindemann
Titel: In stillen Nächten
Taal: Duits
Categorie: Poëzie
Jaar van eerste uitgave: 2013
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Kerstcadeau
Synopsis: De frontman en zanger van Rammstein schrijft ook gedichten.
Jawohl, want: Voor wie houdt van de soms burleske en gothic teksten van Rammstein is hier meer van hetzelfde voorhanden, en bovendien is het een erg mooi gestileerde uitgave.
Nein bitte, want: Was Lindemann niet beroemd, had deze bundel nooit het daglicht gezien. Het is niet dat de gedichten per se slecht zijn, maar er zijn er veel te veel en al te vaak vervalt Lindemann in dezelfde beeldspraken, metaforen en wendingen. Het is duidelijk dat Rammstein zijn lyrisch talent versterkt en verstevigt. Alleen in het wild is Lindemann een doorgaans middelmatige dichter. Een betere redacteur had kunnen zorgen voor een betere bundel.
Aanbevolen voor: Literair aangelegde fans van Rammstein.

Big Food - Big Cheat

Auteur: Teun van de Keuken
Titel: De supermarktsurvivalgids
Taal: Nederlands
Categorie: Non-fictie
Jaar van eerste uitgave: 2018
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Geleend van mijn ouders
Synopsis: Met supermarktschappen en -afdelingen als structuur gidst van de Keuken de lezer door het jargon, de marketing en de leugens van voedselproducenten.
Njam njam, want: Van de Keuken heeft een onderhoudende, opgeruimde stijl en is nooit echt prekerig, wat een makkelijke val is om in te trappen als je over zijn onderwerp schrijft. Bovendien is het boek mooi geïllustreerd en een pleidooi voor meer 'common sense' over wat we allemaal in onze winkelkarretjes leggen.
Bleh, want: De titel van het boek is nogal misleidend. Ik had eerlijk gezegd een meer psychologisch of sociologisch gebeuren verwacht, maar in werkelijkheid is het boek zo goed als volledig een ontmaskering van de manipulatie van Big Food.
Aanbevolen voor: Bewuste consumenten die nog niet helemaal mee zijn in verhalen over bewust consumeren.

Maar Sauron heeft ook goeie dingen gedaan!

Auteur: Kirill Yeskov
Titel: The Last Ringbearer
Taal: Engels (vertaald uit het Russisch)
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 1999
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Gedownload
Synopsis: Yeskovs boek is een lang gedachtenexperiment in romanvorm: wat als het verhaal van 'In de ban van de ring' slechts aangedikte fictie was, geschreven door de overwinnaar? Hij voert een aantal randfiguren op vlak na de nederlaag van Sauron - hier een zeer intelligente vorst en geen bovennatuurlijke halfgod - die met een missie worden belast door een stervende Nazgûl - hier geen ringgeesten maar zeer geavanceerde proto-wetenschappers, strategen en intellectuelen - om magie uit Midden-Aarde te bannen om de mensheid de kans te geven ooit echte industrie te ontwikkelen, waar het Mordor uit dit boek net op de rand van stond.
Aanrader, want: Yeskov schetst een veel 'grijzer' beeld van Midden-Aarde, waar iemand als Aragorn een geslepen, ietwat machiavellistische usurpator is die zijn nominale bondgenoten de elfen wantrouwt, en waar multilaterale politiek en handel veel complexer zijn dan goed versus kwaad. Het boek is op z'n best wanneer het rechtstreeks in dialoog gaat met Tolkien en zijn legendarium. De vergelijking met G.R.R. Martin dringt zich op - Yeskov vaarde allicht mee in diens kielzog, aangezien 'A Song of Ice and Fire' ook rond die periode begon dat 'The Last Ringbearer' uitkwam.
Afrader, want: De vertaling is soms nogal een rommelboeltje, vooral als het aankomt op juist gebruik van tijden. Het tweede hoofdstuk sleept te lang aan en lijkt uit een ander type fantasy te komen, met meerdere storende termen en taalgebruik dat te ver verwijderd is van de pseudo-Middeleeuwse wereld die Tolkien schiep. Bovendien komt Yeskov nog niet aan de hielen van Tolkien als het er op aankomt landschappen, namen en gebruiken te laten samensmelten tot een geloofwaardige andere wereld.
Aanbevolen voor: Liefhebbers van 'alternatieve' fantasy en lezers die zich afvragen wat er zou gebeuren als orcs (hier gewoon een menselijke cultuur met de naam orocuen) hun versie van de feiten zouden kunnen geven. Bovendien is het boek gratis.

Danse macabre met Lincoln

Auteur: George Saunders

Titel: Lincoln in de Bardo
Taal: Nederlands (vertaald uit het Engels)
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 2017
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Geleend van een vriendin
Synopsis: President Abraham Lincoln heeft net zijn zoontje Willie verloren. Hij brengt een langdurig bezoek aan de crypte, omringd door geesten die tussen leven en dood zweven (hij merkt die geesten niet op).
Aanrader, want: Wat je er voor de rest ook van vindt, Saunders gaat hier bijzonder origineel te werk. Met veel gusto strooit hij een mengvat aan stemmen, impressies, gezichtspunten, pure fantasie en snippers droog proza door elkaar heen over de lezer als confetti. Het resultaat is een postmoderne gothic novel waar Saunders de Man Booker Prize voor mocht ontvangen.
Afrader, want: Net precies de enorme veelstemmigheid en panoramische reikwijdte doen de rode draad niet altijd goed. De vertaling (geen schuld van Saunders) is hier en daar niet altijd even vast.
Aanbevolen voor: Klagers die vinden dat hedendaagse literatuur niet origineel meer is.

Een droge moppentrommel

Auteur: Sergei Dovlatov
Titel: De koffer
Taal: Nederlands (vertaald uit het Russisch)
Categorie: Autobiografisch
Jaar van eerste uitgave: 1986
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Geleend van een vriendin
Synopsis: Aan de hand van de schamele inhoud van de koffer die Dovlatov meenam bij zijn immigratie naar Amerika blikt de schrijver terug op anekdotes die verbonden zijn met elk van de voorwerpen die erin zitten.
Aanrader, want: Dovlatov heeft een droge, geestige stijl zonder veel poespas en wekt de dagelijkse absurditeit van de Sovjetunie goed tot leven. Hij moraliseert ook nergens en laat de lezer over aan zijn of haar eigen oordeel.
Afrader, want: Al bij al is de inhoud aan de magere kant, al is dat een flauw punt van kritiek op een boek dat duidelijk niet bedoeld was om aan zware literatuur te gaan doen.
Aanbevolen voor: Wie eens wat anders wil dan een zwaarmoedige of bittere Rus.

Doordraaiende Duitsers

Auteur: Alfred Döblin
Titel: Die Ermordung einer Butterblume und andere Erzählungen
Taal: Duits
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 1913
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Gekocht
Synopsis: Diverse modernistische kortverhalen, veelal met krankzinnigen in de hoofdrol.
Aanrader, want: Döblin weet altijd wel te verrassen met een hoogstaande, zeer wendbare stijl en een breed scala aan onderwerpen. Het laatste kortverhaal in de bundel is zonder twijfel het beste, maar ook zijn herinterpretatie van het leven van Christus is een hoogtepunt. Het kortverhaal van de duivel die last heeft van een dode die maar niet naar de hel wil doet bij tijden denken aan Boelgakov.
Afrader, want: De focus van de verhalen is erg mannelijk, en zijn mannelijke hoofdpersonages blijken doorgaans in min of meerdere mate misogyne types die na een tijdje op de zenuwen gaan werken.
Aanbevolen voor: Liefhebbers van het modernisme en het kortverhaal.

Carolientje wil een man

Auteur: Jane Austen
Titel: Sense and sensibility
Taal: Engels
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 1811
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Gekocht bij een huisopruiming
Synopsis: De gezusters Dashwood zitten te wachten op een huwelijksaanzoek.
Aanrader, want: Een aardige inkijk in de levens van jonge vrouwen in het proto-Victoriaanse Engeland van de gegoede klasse.
Afrader, want: Waar te beginnen? Ten eerste is dit een retesaai boek dat nog saaier zou zijn als de hoofdstukjes niet zo kort waren. Ten tweede wordt hier een gedachte- en gevoelswereld voorgesteld die mijlenver afstaat van de gemiddelde persoon vandaag (antieke Grieken en Romeinen zijn eenvoudiger te begrijpen). Ten derde is de singulaire focus op een huwelijk als het ultieme cadeau in een vrouwenleven zowat het enige onderwerp dat behandeld wordt. Ten vierde lijkt er buiten de rijke bubbel van de Dashwoods en andere verveelde aristocraten niemand te bestaan. Begrijp me niet verkeerd, het is geen sentimenteel boek en je kan het zeker ook lezen als een kritiek op de sociaal zwakke positie van vrouwen aan het begin van de 19de eeuw in Engeland, maar de monomane saaiheid ervan wringt het de nek om.
Aanbevolen voor: Onverbeterlijke zwijmelaars.