Man van papiermaché

Auteur: Peter Handke
Titel: Kaspar
Taal: Duits
Categorie: prozatheater
Jaar van eerste uitgave: 1967
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: verplichte lectuur
Synopsis: Een bewerking van de in Duitstalige landen genoegzaam bekende Kaspar Hauser-verhaalstof, waarin Kaspar deze keer optreedt als een soort nukkige Elkerlyck, en een klankbord vormt voor de bizarre, politiek getinte machinaties van de evenzeer andere, van de pot gerukte personages in het stuk.
Ich will ein Reiter werden, want: Wie op z’n minst een beetje vertrouwd is met Kaspar Hauser, moet dit alleszins een interessante invalshoek vinden. Handke is hier compromisloos postmodern en heeft hier een in principe onspeelbaar toneelstuk geschreven waarin verschillende literaire conventies helemaal overhoop gehaald worden. Het is misschien niet zo agressief als Publikumsbeschimpfung, maar daarom niet minder boeiend.
Entartete Kunst, want: Na een tijd wordt “Kaspar” wel tamelijk drammerig en cerebraal. Interessant staat ook niet gelijk aan aangenaam, vlot of meesterlijk.
Aanbevolen voor: Wie kennis wil maken met Kaspar Hauser of met Peter Handke door een bevreemdende lens.

Eerloze media

Auteur: Heinrich Böll
Titel: Die verlorene Ehre der Katarina Blum
Taal: Duits
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 1974
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Een artikel in de roddelpers verwoest het leven van een onschuldige jonge vrouw.
Aanrader, want: Het boek slaagt erin woede op te wekken jegens de ranzigheid en sensatiezucht van de roddelpers, wat het perspectief breder maakt dan alleen Duitsland.
Afrader, want: Alles is nogal zwart-wit beschreven. De riooljournalist is een varken zonder menselijke kwaliteiten, terwijl Katarina (de naam ook!) een haast kuise engel is.
Aanbevolen voor: Liefhebbers van mediakritische verhalen die vlot weglezen.

Mystiek op z'n Duits

Auteur: Herman Hesse
Titel: Siddhartha
Taal: Duits
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 1922
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Siddhartha, een eeuwig zoekende Indische man, probeert het geheim te vinden van het geluk.
Aanrader, want: De lyrische, neoromantische stijl is al bij al vrij ingehouden, en probeert ook op een begrijpelijke manier oosterse filosofie aan te kaarten.
Afrader, want: Filosofie en spiritualiteit zijn niets voor jou, zeker niet als ze uit het oosten komen.
Aanbevolen voor: Lezers met een fascinatie voor oosterse filosofie die eens wat anders willen dan simpele introducties.

De roddelpers in Rome

Auteur: Gaius Suetonius Tranquillus
Titel: De vita caesarium
Taal: Nederlands (vertaald uit het Latijn)
Categorie: geschiedenis (met fictionele elementen)
Jaar van eerste uitgave: 121
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend
Synopsis: In sappig detail en met veel gevoel voor groteske humor schrijft Suetonius over de opkomst, het leven en de dood van de eerste elf keizers van het Romeinse Rijk, plus Julius Caesar.
Aanrader, want: Suetonius ligt aan de bron van vele weetjes die mensen zich herinneren over de keizers – de vastberaden Augustus, de waanzinnige Caligula die zijn paard tot consul benoemde, Claudius de kreupele, en Nero als psychopaat met een moedercomplex om u tegen te zeggen. Alles leest bijzonder vlot weg, en heeft onder zijn dun historisch laagje het allure van een smeuig roddelblaadje.
Afrader, want: Voor de soms twijfelachtige historische waarheid moet je ’t niet lezen. Als je op zoek bent naar een serieus naslagwerk, ga je beter ten rade bij Tacitus, die de onderwerpen ernstiger behandelt en er nog een dosis politieke woede en stilistische hoogstand bovenop gooit.
Aanbevolen voor: Wie interesse heeft in vroegimperiale Romeinse geschiedenis en voor wie het niet al te ernstig moet zijn. Ofwel verkneukel je je graag in de grandguignoleske anekdotes.

Derrick in Zwitserland

Auteur: Friedrich Dürrenmatt
Titel: Der Richter und sein Henker
Taal: Duits
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 1952
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Inspecteur Bärlach moet een moordzaak met weinig aanknopingspunten oplossen, en slaagt daar uiteindelijk in op een interessante manier.
Aanrader, want: Door de heldere, soepele stijl en het economische plot-met-verrassing tilt Dürrenmatt het verhaal uit boven het niveau van de gewone Duitse Krimi.
Afrader, want: Duitse Krimis zeggen je gewoon niks.
Aanbevolen voor: Wie houdt van een licht verteerbare policier met wat meerwaarde.

Grote verwachtingen, lauwe resultaten

Auteur: Charles Dickens
Titel: Great Expectations
Taal: Engels
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1861
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Een arme weesjongen krijgt op mysterieuze wijze plots veel geld, en werkt zich op in de Londense middenklasse. Hij blijft vruchteloos dezelfde vrouw najagen gedurende al die jaren, en zijn wilde weldoener blijkt helemaal niet wie hij gedacht had.
Aanrader, want: Je houdt van karikaturale personages, stuntelige dialogen en zinnen zo dik als pommade. Of je verkiest met diepe zuchten mee op te gaan in een sentimenteel liefdesverhaal. Of je wenst dat het leven soms meer leek op een 19e-eeuws Brits kostuumdrama.
Afrader, want: Hoewel misschien niet zo gruwelijk als A Christmas Carol, is Great Expectations een geweldig opgezwollen verhaal met implausibele, oninteressante personages, en de snedigheid van een slak die van traagheid een extreme sport gemaakt heeft. Dat de personages met het meeste diepgang ook de meest waanzinnige personages zijn, is zelden een goed teken voor een boek.
Aanbevolen voor: Mensen die al verloren zijn omdat ze te veel houden van 19e-eeuwse Engelse literatuur.

De wet is de wet is de wet?

Auteur: Franz Kafka
Titel: Vor dem Gesetz
Taal: Duits
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 1915
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Pflichtlektüre
Synopsis: Een man slaagt er niet in binnen te raken bij 'de wet' omdat hij niet weet hoe.
Aanrader, want: Hoe kort dit kortverhaal ook is, het druipt van de melancholische en vertwijfelde symboliek.
Afrader, want: Wat moet je eigenlijk met zo veel ambiguïteit?.
Aanbevolen voor: Liefhebbers van mystieke kortverhalen.