De wereld is reeds SF

Auteur: William Gibson

Titel: Zero History
Taal: Engels
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 2010
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Hollis Henry en Milgrim zijn elk bezig met een ander aspect van een PR-zaak in de modewereld voor de schimmige marketingmogul Hubertus Bigend. Ze komen ermee in lastig vaarwater en trekken de aandacht van de verkeerde mensen.
Aanrader, want: Gibsons extreme aandacht voor detail in zijn omgevingen en personages is opmerkelijk. Hij weet ook de huidige wereld gestalte te geven op een manier dat de lezer beseft dat we eigenlijk al in een sf-maatschappij leven. En elke passage met de macchiavellistische Belg Bigend is om van te smullen.
Afrader, want: Soms komt Gibsons textuurfetisj erg pedant over, en de uiteindelijke plotonthulling is nogal flauw. Ik kreeg de indruk dat hij zijn afwikkeling nog zat te bedenken terwijl hij aan het schrijven was, en dat is meestal geen goed teken.
Aanbevolen voor: Hippe lezers die houden van gestileerde technologie-thrillers.

Reagan en Thatcher als voodoomeesters

Auteur: Francis Wheen

Titel: How mumbo-jumbo conquered the world
Taal: Engels
Categorie: non-fictie
Jaar van eerste uitgave: 2008
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van mijn vriendin
Synopsis: In een reeks essays buigt Wheen zich over recente politieke en economische hypes zoals trickle down economics, de Derde Weg, postmodernisme, new age, de kretologie van modern zakendoen en de politiek van het sensationele en sentimentele.
Aanrader, want: Op een begrijpelijke en vaak grappige manier laat Wheen zowel links als rechts door de mand vallen in hun retoriek, met als uitgangspunt een pleidooi voor een terugkeer naar waarden van de Verlichting, zoals pragmatiek, redelijkheid en matiging. Er worden weinig onderwerpen uit de weg gegaan.
Afrader, want: Voor ernstige, essayistische non-fictie is de bronvermelding nogal raar. Ook de ontmaskering van de retorische strategieën van de huidige politieke en economische machinisten is interessant, maar lijkt meer een conclusie impliciet te houden in plaats van dat wordt gesproken over oplossingen.
Aanbevolen voor: Lezers met een onbevangen, scherpe blik die soms ook bereid zijn zich met hun eigen vooroordelen te laten confronteren.

Ruraal Rusland in historische vogelvlucht

Auteur: Peter d’Hamecourt

Titel: Toen Napoleon Maly verliet
Taal: Nederlands
Categorie: egodocument, geschiedenis
Jaar van eerste uitgave: 2010
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van mijn moeder
Synopsis: d’Hamecourt beschrijft aan de hand van de geschiedenis van het dorp Malojaroslavets de bredere Russische geschiedenis van 1812 tot nu, en vooral de effecten op de lokale bevolking, met veel anekdotes en stemmen van gewone Russen.
Da, want: Het is eens wat anders dan een kurkdroog naslagwerk. Het verbindt de grote momenten in de moderne Russische geschiedenis met de bevolking van een dorp enkele honderden kilometers van Moskou, en geeft vooral ook een persoonlijker inzicht in vele principes en beleidsmaatregelen van de tsaren, de Sovjets en het postcommunistische Rusland, zonder opvallend politiek gekleurd te worden.
Njet, want: De familiegeschiedenissen van het dorp vervallen soms wel in de fout van rijen namen en gebeurtenissen te worden zonder dat je je als lezer betrokken voelt. Soms is de focus ook wat onduidelijk omdat het boek probeert de helft van het dorp ergens wel een plek te geven.
Aanbevolen voor: Mensen die houden van volksere geschiedenis en slechts een basiskennis hebben van de Russische geschiedenis.

Angst die het gezicht doet wegsmelten

Auteur: Jeroen Brouwers

Titel: Bezonken rood
Taal: Nederlands
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1981
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekregen van een vriendin
Synopsis: Brouwers haalt trauma’s op van zijn kleutertijd in de Jappenkampen in Indonesië, een lang vervlogen affaire en zijn diverse problemen van haat, ziekte, angst en zelfhaat om er mee om te gaan.
Aanrader, want: Zonder meer en terecht één van de grootste hedendaagse klassiekers in de Nederlandse literatuur. Brouwers is sowieso stilistisch op de top van zijn kunnen, en is bijzonder brutaal in het beschrijven van zijn paniekaanvallen, moeilijke verhouding tot intimiteit en zijn nog steeds overeind staande haat tegenover de oorlogsmisdaden die de Japanners begingen in Indonesië.
Afrader, want: De mijmeringen over de affaire met Liza lijken soms wat bij het haar gesleurd om een geforceerd gefantaseerd rustpunt in te bouwen. Het boek is al sterk genoeg op zichzelf.
Aanbevolen voor: Iedereen, eigenlijk. Vooral ook mensen die wel eens een ‘goed boek’ willen lezen maar er niet toe komen uit tijdsgebrek. Want ondanks zijn zware thema’s is ‘Bezonken rood’ ook tamelijk dun.

Boosaardige hippies met bijlen

Auteur: John Barnes

Titel: Daybreak Zero
Taal: Engels
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 2011
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht in Stockholm
Synopsis: Tweede deel van een beoogde trilogie over een post-apocalyptisch Amerika. De wereld werd hierin in 2024 haast verwoest door een mysterieuze groep extreemlinkse, gewelddadige hippies die zichzelf “Daybreak” noemen.
Aanrader, want: Barnes slaagt erin ondanks zijn wat manke premisse een geweldige pageturner te schrijven. Op veel vlakken is het ook een deprimerend realistische weergave van hoe de Verenigde Staten er zou kunnen uitzien, een jaar na de apocalyps.
Afrader, want: Barnes is nogal graag visceraal in het beschrijven van de haat en wreedheid van mensen, en ergens is het idee dat hippies veranderen in zelfmoordterroristen zo belachelijk dat het onvoorstelbaar wordt. Bovendien zijn sommige personages volledig van bordkarton.
Aanbevolen voor: Mensen die niet zo dom waren als ik om te beginnen met het tweede deel, en liefhebbers van post-apocalyptische literatuur die zin hebben in een tussendoortje.

Portrait of the artist as a young whiner

Auteur: Paul De Wispelaere

Titel: Een eiland worden
Taal: Nederlands
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1963
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriend
Synopsis: Een jonge nietsdoender in het decennium na Wereldoorlog II komt erachter dat hij de benepen manier van leven van zijn ouders en zowat iedereen rondom hem verafschuwt, en blijft een spel spelen van aantrekken, afstoten, obsessie en gelatenheid met zijn ‘grote liefde’ (meer een soort project).
Aanrader, want: Hoewel er thematische overeenkomsten zijn met Reves De avonden schrijft De Wispelaere stilistisch nog beter. Bijna elke zin is om van te eten, zeker als je weet dat dit zijn debuut was.
Afrader, want: Een onsympathiek hoofdpersonage is per definitie geen probleem, maar De Wispelaere laat hem te veel overkomen als een cynicus die zijn eigen mislukkingen voortdurend door handige kunstgrepen probeert te rechtvaardigen. Zijn analyses zijn scherp, maar zijn arrogantie werkt op de zenuwen.
Aanbevolen voor: Lezers die houden van een mooie stijl, voldragen zinnen en die niet al te veel tijd hebben.

Gerechtigheid in Alabama

Auteur: Harper Lee

Titel: To Kill a Mockingbird
Taal: Engels
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1960
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekregen van mijn vriendin
Synopsis: Een jong blank meisje groeit op in het Alabama van de jaren ’30, waar racisme en segregatie normaal zijn. Haar vader, een advocaat, moet een zwarte man verdedigen die beschuldigd wordt van het verkrachten van een blank meisje.
Lezen, want: Dit boek wordt terecht gezien als een klassieker, ondanks het feit dat het Lee’s enige fictiewerk ooit was. Door de ogen van een kind zien we een genuanceerd en tezelfdertijd erg recht door zee beeld ontstaan van hoe het landelijke Diepe Zuiden in elkaar zat in de jaren ’30, waarbij geen enkel thema uit de weg wordt gegaan maar door de heldere stijl en het hoge tempo er ook niks dik opgelegd wordt. “To Kill a Mockingbird” is een moordende pageturner, met bovendien het eigenlijke hoofdpersonage, Atticus Finch, als een realistisch maar enorm bewonderenswaardig en principieel hoofdpersonage dat weinig gelijken kent in de literatuur.
Niet lezen, want: Je haat lezen? Misschien is het begin een beetje traag, maar dat zeg ik alleen maar omdat ik niet het gevoel wil hebben dat ik niets gezegd heb.
Aanbevolen voor: Iedereen.