Marie & Milton

Auteur: Robert Graves

Titel: Wife of Mr. Milton

Taal: Engels

Categorie: fictie

Jaar van eerste uitgave: 1943

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekregen

Synopsis: Aan de hand van het dagboek van Marie Powell volg je hoe het meisje, daarna jonge vrouw, opgroeit in een groot, gezellig gezin en uiteindelijk trouwt met de bekende dichter John Milton, waarna een ongesuikerde beschrijving volgt van hun huwelijk.

"All is not lost", want: Graves weet het taalgebruik en de culturele gewoonten van het 17de-eeuwse Engeland erg goed te capteren, en zijn Marie is een scherpe, sardonische en gevoelige verstelster zonder te vervallen in plat kostuumdramasentiment. Tegelijk is het verhaal een bewuste deconstructie van de befaamde dichter als een zelfingenomen, zichzelf grenzeloos overschattende gierigaard die anno 2026 een aantal griezelige gelijkenissen vertoont met de misogyne nepintellectuelen die het internet teisteren. Niettemin wordt Milton niet neergesabeld als een compleet onhebbelijk monster of zelfs een slecht persoon.

"Better to reign in hell", want: Eens Marie na een onderbreking terugkeert naar haar echtgenoot, sleept het boek wat aan, ook al begint het serieuze sprongen in de tijd te nemen. 

Aanbevolen voor: Wie hoopt om Graves' visie te weten te komen op hoe Milton zijn meesterwerken schreef, is eraan voor de moeite, maar wie een goed doordachte, kritische en feministisch geïnspireerde roman wil lezen die nergens iets probeert wit te wassen, is met dit boek aan het juiste adres.

⭐⭐⭐½    

Introductie tot de morele emotie

Auteur: Bart Van Wassenhove

Titel: Moral Emotions in Everyday Life

Taal: Engels

Categorie: syllabus

Jaar van eerste uitgave: 2023

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekregen

Synopsis: Aan de hand van een lectuurlijst van hedendaagse experten in het veld van moraliteit (de bekendsten zijn wellicht Nussbaum en Singer) maar ook met verwijzingen naar aloude moraalfilosofen zoals Seneca en de Boeddha, stelt Van Wassenhove vragen aan zijn studenten om perspectieven te verkennen rond "morele" emoties als empathie, woede of spijt.

Sterk voor de moraal, want: De links naar teksten en lezingen (en films!) die in het publieke domein beschikbaar zijn, zijn genereus en tonen een robuuste breedte en diepte.

Moreel failliet, want: Het is natuurlijk een syllabus die zelf een soort triage en vademecum is en geen op zichzelf staand essay of boek - dat moet je er ook niet van verwachten. Maar of het erin slaagt om studenten te doen nadenken over vragen rond morele emoties (bijvoorbeeld: "mag een straf tot op zekere hoogte vernederend zijn?"), daar heb ik eigenlijk weinig twijfels aan.

Aanbevolen voor: Ik kan het niet echt aanbevelen omdat het niet publiek beschikbaar is, of ik dit als een startpunt zou aanbevelen: zeker wel.

⭐⭐⭐½    

Getallen van licht en donker

Auteur: Anton Voloshin

Titel: Indiscrete wiskunde

Taal: Nederlands

Categorie: poëzie

Jaar van eerste uitgave: 2021

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: zelf geschreven

Synopsis: 40 gedichten geschreven tussen 2019 en 2021, niet-chronologisch onderverdeeld in drie groepen.

Discretie gegarandeerd, want: In zekere zin zet 'Indiscrete wiskunde' de bijtijds aardedonkere en harde taal verder van zijn voorganger 'De snelheid van de duisternis', maar er zitten meer tussenschotten van licht en rust in, wat lezers wellicht even adempauze geeft. Gedichten als 'De namen van de dagen', 'Bloemenmaand', 'Nachtbreker', 'Non serviam' of 'Celdeling' zijn in mijn ogen dan weer de kroon op een stijl die ik in de vorige bundel begon.

Indiscretie is inderdaad het juiste woord, want: Sommige gedichten zijn bij nader inzien, bijna 5 jaar later, wat te onvast of woelig, of vind ik nu wat te onverantwoord sentimenteel (zoals 'Маяко́вский' of 'OC').

Aanbevolen voor: Wie al graag meesurfte op de golfslag van mijn poëzie, zal hier zeker aan hun trekken komen. Voor de rest weet ik het nog zo niet, maar laat ik mezelf het voordeel van de twijfel gunnen.

⭐⭐⭐½   

In de kaart gespeeld

Auteur: René van Densen

Titel: Als een ravijn een richting is

Taal: Nederlands

Categorie: poëzie

Jaar van eerste uitgave: 2025

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht

Synopsis: Gedichtenbundel gebaseerd op de klassieke boek speelkaarten.

Troef, want: De bundel is beschikbaar in een boekformaat, maar de versie met de speelkaarten spreekt natuurlijk een pak meer tot de verbeelding (de boek kaarten is zelfs gedrukt bij Carta Mundi!). Niet alleen is de kunst op elke kaart consistent van een hoog niveau, de gedichten zelf zijn dat ook. Van Densen zegt zelf dat elk gedicht op zijn minst los verwijst naar de historiek of de eerder esoterische betekenis die aan de kaart wordt toegekend - soms is dat vrij duidelijk, soms het een beetje zoeken, maar het is het soort meerlagigheid dat loont in plaats van vermoeiend te zijn of in de weg te zitten. De 54 gedichten komen in grote variaties, maar blinken vaak uit in droge humor, melancholische observatie. Nu eens neemt een klankenspel de bovenhand (denk een on-suffe versie van Guido Gezelle), dan weer doet de dichter wat hij het liefste doet: van allerlei naamwoorden en ajdectieven werkwoorden maken. En het werkt.

Broek-af, want: Jammer genoeg kan je niet "echt" met de kaarten spelen omdat ze niet symmetrisch zijn. Maar het is een idioot die daarover klaagt. Je kan er trouwens wel solitaire mee spelen. En broek-af, dat ook ja.

Aanbevolen voor: Wie wel interesse heeft in poëzie en een beetje uitgekeken is op loutere gein, maar absoluut geen zin heeft in een zweterige Hugo Claus, de LSD-dieren van Peter Verhelst of, ik zal het maar eerlijk zeggen, de gotische breedte van Anton Voloshin. 

⭐⭐⭐⭐½   

Overvloed aan invloed

Auteur: Robert B. Cialdini

Titel: Invloed

Taal: Nederlands (vertaald uit het Engels)

Categorie: non-fictie

Jaar van eerste uitgave: 2021 ("geactualiseerde editie")

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een collega

Synopsis: Beïnvloedingwetenschapper Robert B. Cialdini omschrijft (de?) zeven psychologische beïnvloedingsmechanismen om mensen te overtuigen (om al dan niet iets te doen).

Goede invloed, want: Omdat Cialdini allereerst een academicus is en geen gladde marketeer, bulkt het boek van de goed gestaafde feiten en referenties, maar Cialdini verliest tegelijk niet uit het oog dat hij de lezer ook (mild) wil onderhouden. Als iemand die zelf al bijna 20 jaar in de marketing werkt, leerde ik hier trouwens zelf ook nieuwe dingen, of werden oude inzichten terug aangescherpt. Dit is geen duur consultancybureau dat je iets probeert te verkopen wat eigenlijk meer lijkt op astrologie, maar, laten we zeggen, inzichten uit het labo en uit het veld. Cialdini gaat bovendien de ethische dimensies van het beïnvloeden zeker niet uit de weg, zonder daarom te moraliseren. 

Ik moet just niks, want: Met meer dan 500 pagina's is het een heel dik boek om door te spartelen. De ondertitel van het boek 'De zeven geheimen van het overtuigen' is trouwens ironisch genoeg zelf wat misleidend, alsof je een soort mystieke kennis zal krijgen, of makkelijk toepasbare sjablonen. Als laatste punt: hoe kan je je boek 'Invloed' noemen en niets zeggen over influencers? Maar dat zijn eigenlijk allemaal weinig inhoudelijke argumenten.

Aanbevolen voor: Al wie interesse heeft in sociologie, psychologie, sales & marketing en niet te beroerd is om wat geduld te hebben. 

⭐ ⭐⭐½  

Duisternis in Belgisch exurbia

Auteur: Kristof Vande Velde, Geraard Van Heusden, Koen Buytaert

Titel: Undertow

Taal: Nederlands

Categorie: poëzie (multimedia)

Jaar van eerste uitgave: 2024

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekregen 

Synopsis: Poëzie staat spaarzaam tussen pagina's donkere foto's van huizen of woonwijken op afstand, industrieterreinen en spoorwegen. Er zit in het boek ook een gelijknamig muziekalbum.

Sleur me mee, want: De muziek zelf recenseren vind ik wat hachelijk omdat dit geen muziekrecensieblog is, maar de multimediale combinatie van de drie auteurs (Vande Velde is de fotograaf, Van Heusden de dichter en Buytaert de muzikant) werkt wel in plaats van dat je er een "hier is mijn deel van het groepswerk" aan overhoudt. De foto's tonen België van zijn meer grimmige, sinistere kant, zonder dat er personen aan te pas moeten komen of dat er makkelijk wordt gescoord met bijvoorbeeld metaforen over plaatsen als Brussel of Charleroi - die zijn echt wel de M.V.P. van het geheel.

Luctor et emergo, want: Die CD is wel charmant, maar een publiek jonger dan oudere Millennials bereik je daar niet mee. De poëzie is, hoewel thematisch consistent, van een wild wisselvallige kwaliteit, wat doet vermoeden dat de gedichten ofwel over een heel lange periode zijn geschreven in verschillende fases van Van Heusdens bestaan als dichter, ofwel dat het redactieproces op z'n minst eigenaardig was. Sommige gedichten zijn compact samengebald als een ijzeren vuist (bv. 'Hier sta ik') en doen veel met weinig, andere gedichten hebben goeie passages afgewisseld met wat prozaïsche klungeligheid, en één à twee gedichten stijgen jammer genoeg niet uit boven een studentenniveau. Er zijn gelukkig wel meer goede dan minder goede gedichten.

Aanbevolen voor: Wie een multimediaal, mooi verzorgd project nog eens een kans wil geven.

⭐⭐⭐

Fado was nooit zo grappig

Auteur: Didier Conrad & Fabcaro

Titel: Asterix in Lusitania

Taal: Nederlands (vertaald uit het Frans)

Categorie: comic

Jaar van eerste uitgave: 2025

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht 

Synopsis: Lusitaniërs (Portugezen) roepen de hulp in van Asterix en Obelix om een familielid dat onterecht gevangen wordt gehouden door een lokale corrupte gouverneur, te bevrijden en zijn naam te zuiveren.

Obrigado, want: Dit is na 'De witte iris' een album dat zich écht kan meten met de klassiekers. De grappen met de fado landen echt (iedereen die ze beluistert, wordt er diep verdrietig van maar de Lusitaniërs zelf vinden hun muziek doodnormaal), het fatalistische volkskarakter wordt straight gespeeld en de aanwezigheid van de verwaande Gallische toeristen die tegelijk graag uitpakken met hun openheid maar niet-zo-subtiel neerkijken op de lokale bevolking is een meestertrek. Obelix kan ook eindelijk terug grappig zijn en heeft nog eens wat te doen buiten een licht idiote dommekracht zijn.

Não, want: De eigenlijke plot heeft niet erg veel om het lijf.

Aanbevolen voor: Wie Asterix al opgegeven had - geef deze zeker een kans.

⭐⭐⭐⭐