Waanzin in Sint-Petersburg

Auteur: Fjodor Dostojevksi

Titel: Crime and punishment

Taal: Engels (vertaald uit het Russisch)

Categorie: fictie

Jaar van eerste uitgave: 1866

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekregen

Synopsis: De straatarme student Raskolnikov pleegt een dubbele moord om een theorie te bewijzen maar verdrinkt nadien in waanzin en schuldgevoelens. 

Gerechtigheid geschiede, want: De basisplot is ijzersterk en de kleurrijke personages spatten van de pagina's. 'Misdaad en straf' is zware lectuur, maar Dostojevski schrijft als een stoomtrein en is op zijn best als hij zijn personages de vrije hand laat in het construeren van hun redeneringen of het uitleggen van hun visies op de wereld. Dat klinkt voor sommigen misschien saai, maar dat is het beslist niet.

Dit lezen is eigenlijk de straf, want: Je moet er een goede dosis 19de-eeuwse sentimentaliteit en melodrama bij nemen die voor lezers anno nu soms neigt naar het potsierlijke. Dostojevski is clever genoeg dat je doorgaans negeert dat er wel erg veel toevalligheden de plot doen lopen zoals hij loopt, maar het is wel een ding.

Aanbevolen voor: Iedereen die houdt van literatuur.

Gêne, waanzin en andere typisch menselijke zaken

Auteur: Fjodor Dostojevski

Titel: The Eternal Husband and Other Stories
Taal: Engels (vertaald uit het Russisch)
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1997 (met verhalen uit Dostoekvski’s volledige carrière)
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend
Synopsis: Dit is een verzameling kortverhalen van de hand van Dostojevski. Ze laten zich best samenvatten als schetsen van verstoorde menselijke relaties en de fouten die mensen maken door hun medemens volkomen verkeerd in te schatten. De focus ligt op het langste verhaal, het titulaire The Eternal Husband.
Aanrader, want: Dostojevski had een uniek gevoel voor sociale mores, en kan feilloos geloofwaardige mislukkelingen neerzetten. Hij is op zijn best als hij erg diep in zijn personages kruipt, en hun handelingen, gedachten en gevoelens, hoe absurd of belachelijk ook, voor henzelf erg plausibel blijft neerzetten. Vooral A Nasty Anecdote, Bobok en Dream of the Ridiculous Man zijn hier bijzonder sterk in.
Afrader, want: Sommige dialogen komen wat gekunsteld over, en hier en daar komt hij nogal traag terzake. De soms nogal plotse plotwendingen durven ook wel eens goedkoop overkomen.
Aanbevolen voor: Iedereen die houdt van realistische pageturners met interessante personages.

Razernij en bitterheid

Auteur: Fjodor Dostojevski

Titel: Aantekeningen uit het ondergrondse
Taal: Nederlands (vertaald uit het Russisch)
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1864
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van de bibliotheek
Synopsis: verbitterde, hatelijke Rus van middelbare leeftijd fulmineert tegen de maatschappij en is een all-round zieligaard
Het is altijd beter als ze nog underground zijn, want: Het boek, dat al bij al niet lang is, neemt een lange aanloop maar mondt uit in een kopstoot van een finale, met erg sterke dialogen en meesterlijk geschreven personages die ondanks hun lamentabele toestand erg veel zinnigs te zeggen hebben over hoe mensen met elkaar omgaan. Bovendien is het ook al erg ver verwijderd van laat-romantische of realistische conventies, waardoor het nog steeds erg hedendaags werkt.
Blijf maar in die ondergrondse, want: Sommige scènes zijn zo pijnlijk dat de plaatsvervangende schaamte voor het personage te sterk kan worden. De eerste, essay-achtige hoofdstukken zijn ook minder interessant en iets te onvast van stijl.
Aanbevolen voor: Wie Dostojevski wil lezen maar niet de moed heeft onmiddellijk al te beginnen met het zware werk.