De groten der versregels

Auteur: Hugo Brems (samensteller)

Titel: Dichters van deze tijd
Taal: Nederlands
Categorie: poëzie
Jaar van eerste uitgave: 1994
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekregen als cadeau
Synopsis: Selectie gedichten van Nederlandstalige dichters die geboren werden tussen 1905 en 1966. Alle grote namen zijn vertegenwoordigd, en ook enkele grotere prozanamen die zich af en toe eens aan poëzie waagden.
Aanrader, want: Wie zijn klassiekers wil bijspijkeren maar geen zin heeft aparte bundels te gaan kopen of de tijd niet wil nemen te kijken welke bundel of welk verzameld werk de moeite is, zal hier absoluut niet bedrogen uitkomen. Bovendien is een staalkaart van 20ste-eeuwse Nederlandstalige poëzie op zich al een boeiend en eclectisch gegeven aan stijlen, thema’s en taalvormen.
Afrader, want: Sommige oudere dichters komen nu echt oubollig en gezwollen over. Bovendien is de aanwezigheid van sommige prozaschrijvers licht vervelend (ik kijk naar jou, Lanoye). In een poging om relatief evenwichtig te zijn, is het soms ook jammer dat er niet gewerkt werd naar soortelijk gewicht of blijvende impact van de dichter.
Aanbevolen voor: Iedereen die kennis wil maken met een brede greep uit de betere en beste Nederlandstalige dichtregels van 1920 tot ongeveer 1990 en niet per se z'n toevlucht wil nemen tot die goddelijke misantroop Komrij.

Zielige mensen

Auteur: Jeroen Brouwers
Titel: Geheime kamers
Taal: Nederlands
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 2000
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriend
Synopsis: Jelmer van der Hoff komt na jaren terug in contact met een oude jeugdliefde die met zijn vroegere beste vriend getrouwd is. Er komt duchtig wat ontrouw van, en vele intrieste scènes uit van der Hoffs zeer ongelukkige huwelijk. Veel is terug te voeren op een incident in de Ardennen.
Wat ik geleerd heb: Brouwers zit stilistisch bijzonder elegant.
Dit moet je lezen, want: Het boek won de Gouden Uil en diverse andere bekroningen. Het leest absoluut niet moeilijk.
Laat maar links liggen, want: In principe heeft het verhaal niet erg veel om het lijf, en het is alleen dankzij Brouwers’ uitgekiende stijl, vlotte dialogen en enkele symbolenspelletjes dat het verhaal uitgetild wordt boven het niveau van een gemiddeld liefdesdrama.
Aanbevolen voor: Pochers die alleen maar bekroonde literatuur willen lezen, of mensen die bang zijn van een klepper als Brouwers, en met iets makkelijks willen beginnen.

Het kan al eens tegenvallen

Auteur: Dimitri Verhulst

Titel: Godverdomse dagen op een godverdomse bol
Taal: Nederlands
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 2008
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekregen
Synopsis: Verhulst beschrijft de geschiedenis van de mensheid via het onpersoonlijke “het”.
Aanrader, want: Tja. Hier en daar is Verhulst erg grappig en pakt zijn perspectief wel.
Afrader, want: Eén stijloefening die een heel boek dicteert levert zelden goeie resultaten op. Ook hier niet. Soms is het gewoon te geforceerd, en niemand zat ook écht te wachten op ’s auteurs kijk op de wereldgeschiedenis, die voorspelbaar genoeg erg cynisch en reductionistisch is.
Aanbevolen voor: Diehard Verhulst-fans, maar die hebben ‘m toch al gelezen. Het is een mysterie waarom dit boek de Libris kreeg.

De bom die nooit bestond

Auteur: Paul Verhaegen

Titel: Omega minor
Taal: Nederlands
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 2004
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriend
Synopsis: Enkele door elkaar heen lopende verhaallijnen beschrijven de merkwaardige vriendschap tussen een jonge Vlaming en een oude Duitser in Berlijn, die een relaas doet over zijn jaren als ondergedoken Jood tijdens Wereldoorlog II. Er komen ook collaborerende Vlamingen, Amerikaanse wetenschappers, atoombommen en neonazi’s aan te pas.
Wat ik geleerd heb: Vlaamse literatuur hoeft – gelukkig – niet noodzakelijk steeds onder de kerktoren plaats te vinden om goed en levensecht te zijn. En ook stonden de nazi’s blijkbaar nog niet zo ver in hun ontwikkeling van atoomwapens als soms wel eens beweerd wordt.
Aanrader, want: Dit boek is een wervelwind van consequent stilistische hoogstand, meerdere aanknopingspunten met oeroude religie, vernietigende aanklachten tegen zinloos geweld en domheid, en een zonder meer epische vertelkracht.
Afrader, want: Je houdt niet zo van dikke boeken, en het einde is eerlijk gezegd een klein beetje onnozel.
Aanbevolen voor: Lezers van Nederlandstalige literatuur die eens wat anders willen dan broeierige plattelandsromans of miserie over marginalen.

Kettingzagen en merkkledij

Auteur: Brett Easton Ellis

Titel: American psycho
Taal: Nederlands (vertaald uit het Engels)
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 1991
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriend
Synopsis: Patrick Bateman leidt overdag een enorm ijdel en ontstellend leeg bestaan als yuppie in het New York van de jaren '80. 's Nachts verandert hij in toenemende mate in een ijzingwekkende moordenaar.
Wat ik geleerd heb: Dat beschrijvingen van extreem geweld me ondanks alles toch nog kunnen schokken, vooral omdat het extreme ervan subtiel in het boek sluipt.
Aanrader, want: Ellis' enorm nauwgezette, nuchtere stijl zorgt ervoor dat je ongemakkelijk dicht op de huid van Bateman zit, waardoor zijn sporadische donderslagen van theatraliteit ook des te harder aankomen.
Afrader, want: Je haat de jaren '80 en je identificeert je liever wel met het hoofdpersonage. Ook opsommingen van merknamen vervelen je.
Aanbevolen voor: Lezers die graag uitgedaagd worden om na te denken over zichzelf, en willen afdalen in de denkwereld van een psychopaat die een masker van normaliteit draagt.

We are not amused

Auteur: Arnon Grunberg
Titel: De mensheid zij geprezen
Taal: Nederlands
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 2001
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend
Synopsis: De mensheid moet zich op een groot showproces verantwoorden voor haar misdaden, in een update van Erasmus' 'Lof der zotheid'.
Aanrader, want: Origineel premisse met veel mogelijkheden tot kolder, die ook allemaal benut worden.
Afrader, want: Het geheel weegt uiteindelijk erg licht door, en sommige wendingen zie je van mijlenver aankomen. Het helpt ook niet dat het essayistisch getinte ding door zijn premisse ook direct al manco’s vertoont in zijn narratieve logica. Daardoor wordt lachen niet evident met een tekst die duidelijk humoristisch bedoeld is.
Aanbevolen voor: Wie houdt van onsubtiele, allegorische ironie.

Tranen voor Oekraïne

Auteur: Jonathan Safran Foer

Titel: Everything is Illuminated
Taal: Engels
Categorie: Fictie
Jaar van eerste uitgave: 2002
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriend
Synopsis: Een jonge Amerikaanse Jood zoekt samen met een Oekraïense gids een belangrijke plek in de geschiedenis van zijn voorouders om er een boek over te schrijven. Veel grappige taalverhaspelingen en bewust plompe beeldspraak, magisch realisme geënt op Joodse legendes in Oost-Europa, en de onvermijdelijke nazi’s.
Wat ik geleerd heb: Na al die jaren en al die teksten over de Holocaust kan een goed auteur mij nog steeds tot op het bot raken met een verhaal dat daarover gaat. Het is ook deprimerend te beseffen dat dit Foers debuut was, en ik nog nergens sta.
Richting Trachimbrod, want: Dit verhaal houdt er ondanks de niet altijd eenvoudige materie stevig de vaart in, en wisselt voldoende snel af tussen verschillende perspectieven en personages.
Je gaat liever naar www.bride.ru, want: De fictieverhalen over de Joodse families in Trachimbrod zijn soms aan de onevenwichtige kant, en soms komt het verkeerde taalgebruik van Sasha nogal als een gimmick over.
Aanbevolen voor: Al wie houdt van een diepmenselijk reisverhaal met een louterende inslag en veel humor.