SF doceren met respect en kwinkslagen

Auteur: Margaret Atwood
Titel: In other worlds - SF and the human imagination
Taal: Engels
Categorie: Essays
Jaar van eerste uitgave: 2011
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: Verjaardagscadeau
Synopsis: Aan de hand van genreklassiekers in het fantastische bespreekt Atwood diverse thema's in sciencefiction zoals utopieën en dystopieën, satire, gender, religie en de condition humaine. Als toemaatje zitten er nog drie kortverhalen van Atwood zelf bij.
Aanrader, want: Atwoods directe, soms licht sardonische stijl zit onmiddellijk raak. Met de souplesse van een geoefende intellectueel en kenner van het genre gaat ze diverse complexe thema's te lijf zonder ooit als een drammerige professor over te komen. Een kwinkslag is nooit ver weg. Tezelfdertijd voel je ook het respect dat ze heeft voor haar voorgangers in het rijk van de speculatieve fictie.
Afrader, want: Je leest liever haar romans. Of je hebt meer dan de helft van de besproken boeken en verhalen niet gelezen.
Aanbevolen voor: SF-liefhebbers of mensen die (onterecht) denken dat SF triviale pulp is.

Bloedmagie en kabbalisme in Praag

Auteur: Gustav Meyrink
Titel: De golem
Taal: Nederlands (vertaald uit het Duits)
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1915
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriend
Synopsis: Via een droomverhaal herbeleeft de verteller uit het standpunt van de graveerder Athanasius Pernath een reeks mysterieuze gebeurtenissen die plaats zouden gevonden hebben in de Joodse wijk van Praag in de tweede helft van de 19de eeuw. Tarot, geheimzinnige armengenootschappen, een complotterende student, een boosaardige schroothandelaar en verschillende mooie vrouwen passeren allemaal de revue in Meyrinks duistere carrousel van symbolische, half-werkelijke wendingen.
Aanrader, want: De eigenzinnige, duistere sfeer van het boek verdient al een leesbeurt op zich. Het is een boek dat zich niet zomaar laat grijpen en al strooit het met hints en broodkruimels, net als Pernath moeten we ons door een zee van onbetrouwbare indrukken heen worstelen.
Afrader, want: Voor sommige lezers kan het op bepaalde momenten wat te mystiek worden.
Aanbevolen voor: Wie graag vroegmoderne klassiekers leest, komt hier ruimschoots aan z'n trekken.

De ongewilde vader

Auteur: Jeroen Brouwers
Titel: Datumloze dagen
Taal: Nederlands
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 2010
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: Een naamloos hoofdpersonage vertelt via verschillende story-telling flashbacks hoe zijn eerste huwelijk ontaardde en hij ongewild vader werd, daarna toch probeerde toenadering te zoeken maar die pogingen afketsten, om tenslotte op een dramatische manier toch een vorm van acceptatie te vinden.
Aanrader, want: Zoals elke Brouwers leest 'Datumloze dagen' vlot, met om elke hoek wel ergens een treffende wending, een stilistische hoogstand en een harde dialoog met het zelf.
Afrader, want: Het hoofdpersonage lijdt onder zelfverachting, maar vreemd genoeg nog het minst over de aspecten aan zijn geschiedenis en handelen die ethisch het meest laakbaar zijn. Het einde is enigszins voorspelbaar, en sommige grepen voelen gekunsteld aan.
Aanbevolen voor: Dit is Brouwers en kan per definitie onmogelijk slécht zijn, maar ik zou het niet aanraden aan wie nog geen fan is. Elke andere auteur had voor 'Datumloze dagen' vast een halve ster meer gekregen maar jammer genoeg worden de titanen van de literatuur aan andere normen getoetst.

Het monster van de Victoriaanse samenleving

Auteur: Robert Louis Stevenson
Titel: The Strange Case of Dr. Jekyll & Mr. Hyde
Taal: Engels
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1886
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van mijn vriendin
Synopsis: Grotendeels door de ogen van de advocaat Gabriel Utterson volgen we hoe een mysterieuze Mr. Hyde met zijn daden van buitensporige agressie, Londen in zijn greep houdt. Daar blijkt Hydes verhouding met een vriend van Utterson, Dr. Jekyll, een zeer belangrijke rol in te spelen.
Aanrader, want: Eens je je wat door het stijve Engels van de 19de eeuw worstelt, is 'Dr. Jekyll & Mr. Hyde' een bijzonder vlot leesbaar boekje dat aan een stevig tempo vooruitgaat. De gothic beschrijvingen van een donker Londen zijn al meer dan een eeuw klassiek in zijn genre.
Afrader, want: Natuurlijk ligt het aan de tijd waarin het ontstond (en is het boek ook ironisch genoeg een kritiek op de repressie van de Victoriaanse maatschappij), maar het is frustrerend dat je tussen de regels zelf moet fantaseren wat Hyde nu precies allemaal uitspookt.
Aanbevolen voor: Wie een vlot leesbare klassieker zoekt.

Een hart dat zichzelf niet kent

Auteur: Dirk De Wachter
Titel: Liefde: een onmogelijk verlangen
Taal: Nederlands
Categorie: essays
Jaar van eerste uitgave: 2015
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van mijn vriendin
Synopsis: De Wachter, professor in de filosofie, houdt de liefde tegen het licht in een aantal los gestructureerde, bevlogen essays. Liefde in de wereld van vandaag blijkt absoluut niet de evidentie zelf.
Aanrader, want: De Wachter pleit voor het accepteren van een zeker "je ne sais quoi" in langdurige relaties, matiging in de verwachtingen en stelt zich kritisch op tegenover de relatie als consumptie-artikel.
Afrader, want: Doordat hij zelf toegeeft dat er geen eensluidende definitie kan bestaan van de liefde, verliest zijn betoog een beetje aan kracht. Sommige observaties zijn ook tamelijk voor de hand liggend.
Aanbevolen voor: Fans van goed verteerbare psychologische lectuur.

Bedrijven als Proteus

Auteur: Peter Hinssen
Titel: The Network Always Wins
Taal: Engels
Categorie: professioneel
Jaar van eerste uitgave: 2015
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriend
Synopsis: Ondernemer en marketeer Hinssen stelt dat de toekomst van de marketing volledig aan het netwerk is, en dat dit van bedrijven een evolutie vergt naar een "anti-fragiele", amorfere structuur die omgang met fluïde netwerken faciliteert.
Aanrader, want: Hinssen stoffeert zijn betoog met veel trivia over een rijke variëteit aan onderwerpen. Hij legt ook de vinger op enkele zere wonden van het bedrijfsleven, inclusief de cyclussen van hypes die de economische wereld beheersen.
Afrader, want: Hoewel ik het eens ben met zijn analyse dat "denken als een netwerk" cruciaal is voor de toekomst, ben ik nog niet zo zeker of dat zo snel zal gaan. De consument is niet de enige die de wetten dicteert van de marketing.
Aanbevolen voor: Mensen met interesse in marketing.

Wat licht geeft, moet het branden verdragen

Auteur: Saul Bellow
Titel: Humboldt's Gift
Taal: Engels
Categorie: proza
Jaar van eerste uitgave: 1976
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriendin
Synopsis: De matig succesvolle auteur Charlie Citrine staat aan de schemer van zijn carrière, zit verwikkeld in een vechtscheiding en langs alle kanten willen mensen misbruik maken van zijn geld en roem. Op dat moment overlijdt zijn oude vriend en eertijdse mentor, de tot waanzin vervallen Von Humboldt Fleischer, die al lang een bittere vijand van Citrine geworden is.
Aanrader, want: Bellow bedrijft hoogstaande literatuur met hoofdletter L, en doet op minder dan 30 pagina's ver in 'Humboldt's Gift' wat nog niet weggelegd is voor de meeste auteurs in hun hele carrière. Net als Charlie en Humboldt zelf is het boek rijkelijk gestoffeerd met culturele artefacten, theorieën en beschouwingen.
Afrader, want: Charlie's toenemende interesse in antroposofie irriteert niet enkel zijn vrienden, maar is ook irritant voor de lezer omdat het zo weinig zegt en onsubstantieel is.
Aanbevolen voor: Geen boek voor iedereen, maar wel een boek dat voelt als een beloning voor mensen die de moeite nemen om zich door de kruisverwijzingen te werken én sowieso een zwak hebben voor de Grote Amerikanen.