De investituur van Hitler

Auteur: Philip Metcalfe

Titel: 1933

Taal: Nederlands (vertaald uit het Engels)

Categorie: non-fictie

Jaar van eerste uitgave: 2017

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: cadeau gekregen

Synopsis: Metcalfe schetst het eerste cruciale jaar (uit de titel) van de overname van de macht door de nazi's in Duitsland door de ogen van diverse belangrijke maar weinig bekende historische personen.

Jawohl, want: Metcalfe weet vaak interessante observaties te puren vanuit de standpunten van een grote groep mensen net onder de 'movers and shakers', zoals journalisten, ambassadeurs en officieren. Wat ook opvalt is hoe de kampstructuren en het brutale geweld al bijna meteen Duitsland in zijn greep hadden, evenals de wisselvalligheid en de totale perfiditeit van de hooggeplaatste nazi's.

Nein bitte, want: Je kan je afvragen of dit perspectief essentieel veel toevoegt aan wat we al allemaal weten - of horen te weten.

Aanbevolen voor: Wie zich graag verdiept in de geschiedenis van de periode rond WOII in zijn totaliteit en al goed genoeg bekend is met de meeste figuren en gebeurtenissen.

 

Een orgie van geschiedenisloosheid

Auteur: Aldous Huxley

Titel: Brave New World

Taal: Engels

Categorie: fictie

Jaar van eerste uitgave: 1932

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriendin

Synopsis: Een buitenstaander uit de 'wildernis' maakt kennis met de eponieme wereld vol genetische manipulatie, verplichte drugconsumptie en staatsorgieën.

Brave indeed, want: Al met al is de idee dat we onszelf sneller zullen onderwerpen aan wat we fijn vinden (in dit geval seks en drugs) in ruil voor onze vrijheid, aannemelijker dan een onderwerping aan complete, gewelddadige repressie. Het stemt ook tot nadenken dat de architecten en heersers van deze wereld in wezen geloven dat ze iets goeds doen. De ideeën van Huxley waren toen op sommige vlakken opzienbarend vooruitziend en zijn nog altijd fris.

Blijf op uw eiland, Prospero, want: De stijl is soms wat mager.

Aanbevolen voor: Wie een echte klassieker wil lezen waar uiteindelijk niet zo veel werk aan is.

De duivelscursiefjes

Auteur: KRJ Tochthond en Kimme Tigra

Titel: Prozac en gezelschapsdieren

Taal: Nederlands

Categorie: columns

Jaar van eerste uitgave: 2022

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht

Synopsis: In elk één helft pennen KRJ Tochthond en Kimme Tigra erg korte beschouwingen en anekdotes neer, waarin via vaak absurdistische omwegen (n)iets verteld wordt.

Ja, want: De bijdrages in 'Prozac en gezelschapsdieren' zijn gesneden op de taille van een vinnige social media-post en met veel plezier bewegen ze zich buiten de ongeschreven regels van het Vlaanderen van nu. Niet het Vlaanderen waarvan rechtse eikels denken dat het de krijtlijnen uit zet, maar het échte, halfrechtse Vlaanderen in zijn knullige burgerlijke bekrompenheid. Je merkt wel de geestelijke verwantschap tussen beide schrijvers.

Nee, want: Nihilisme komt soms om de hoek loeren. En ook: de dualiteit van de bundel nodigt vanzelf uit tot vergelijken. Hoewel Tigra en Tochthond allebei onderhoudend schrijven, met Tigra als meer gerodeerde auteur van de twee, helt de naald vrij duidelijk over naar Tochthond wat diepgang en creativiteit betreft.

Aanbevolen voor: Wie graag korte columns leest en vreest dat er niks leuks meer kan gedaan worden met het cursiefje. Dit is voor jullie.

Een gemengde koekjestrommel

Auteur: Nooit Nooit

Titel: Toeval en fabrieksinstellingen

Taal: Nederlands

Categorie: poëzie

Jaar van eerste uitgave: 2022

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht

Synopsis: Poëziedebuut van de Antwerpse dichter Nooit Nooit, die er pas mee uit komt terwijl hij al tegen de 50 aanleunt.

Ja, want: Nooit Nooit heeft een vaak ontwapenende maar toch zelfzekere stijl. Wat hij presenteert is meer een smörgåsbord van diverse experimenten (het genoemde 'Toeval', wellicht) dan iets programmatisch, waardoor er wel voor elk wat wils in zit. De gedichten zijn vaak niet helemaal serieus maar wel ernstig als het moet, waardoor er een fijne balans in zit tussen niet al te verneukeratief enerzijds en niet te zelfingenomen anderzijds.

Nee, want: Door vaak erg dicht bij de actualiteit te blijven, boet de bundel wat in aan zelfstandigheid, maar of dat zo is en het dan wel een interessant tijdsdocument wordt, dat kan enkel de tijd uitwijzen. En ja, sommige probeersels waren beter op de schrijftafel achtergebleven.

Aanbevolen voor: Wie kennis wil maken met een nieuwe dichter die toch al wat jaren op de teller heeft en zich niet laat leiden door vooroordelen.

Half of My Heart is in Havana

Auteur: Graham Greene
Titel: Our Man In Havana
Taal: Engels
Categorie: roman
Jaar van eerste uitgave: 1959
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: cadeau
Synopsis: Een Britse stofzuigerverkoper in Havana wordt benaderd door de Britse inlichtingendienst. Hij slaat al snel aan het verzinnen van contacten en verhalen, tot die plots echte gevolgen beginnen te krijgen.
Ja, want: Eens 'Our Man In Havana' vaart begint te krijgen, is het een vermakelijke, sfeervolle farce met een groezelig en broeierig Carraïbisch sfeertje. Het is bovendien een visionaire afspiegeling van wat nog dat jaar in Cuba zou gebeuren.
Nee, want: Het verhaal gaat wat rommelig en knullig van start.
Aanbevolen voor: Liefhebbers van donkere komedie en spionageromans.

Doodlopende sporen

Auteur: J Bernlef (Hendrik Marsman)

Titel: De één zijn dood

Taal: Nederlands

Categorie: roman

Jaar van eerste uitgave: 2011

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: E-readerdump

Synopsis: Een ex-rechercheur spoort de onwetende erfgename op van een onsympathieke, overleden privé-uitgever. Een ex-slachtoffer van die uitgever doet hetzelfde.

Ja, want: Hoewel drie van Bernleffs personages in wezen dezelfde trip maken, wordt het niet repetitief of saai. Zijn afgelegen Schotse dorp en zijn druilerige Scandinavische aanmeerplaats zijn stilistische weergaves van hun kilte en eenzaamheid, een soort geschreven weerslag van de sobere Scandinavische krimi's die in die tijd in opkomst waren. Bernleff injecteert zijn hoofdpersonages ook met een dosis mildheid en medeleven bij de lezer.

Nee, want: Het derde en laatste deel is een veel te snel leeglopende ballon en had er eigenlijk niet eens bij gehoeven. Misschien was die beter geweest als de kadervertelling.

Aanbevolen voor: Wie houdt van policiers maar ze zeker niet te formulaïsch wil.

De overmoed van ingenieurs

Auteur: Kurt Vonnegut

Titel: De grote pianola

Taal: Nederlands (vertaald uit het Engels)

Categorie: roman

Jaar van eerste uitgave: 1952

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: e-readerdump

Synopsis: Amerika is veranderd in een letterlijke technocratie waarin in alle behoeften wordt voorzien, maar toch zijn ontzettend veel mensen er diepongelukkig omdat ze zich volkomen nutteloos voelen.

Ja, want: Op veel vlakken was Vonnegut met zijn debuut (!) visionair in de hubris van Big Tech en algoritme-gestuurd kapitalisme te voorspellen. Of hoe in elke poging tot meritocratie uiteindelijk nepotisme en incompetentie aan het roer komen. Zelfs, in een ironische draai, laakt het boek de hubris van de tegenstanders van het onrecht.

Nee, want: Stijl was nooit Vonneguts sterkste kant en de vertaling is niet zo best, maar ondanks dat alles zijn veel passages klungelig geschreven en is het onduidelijk waarom sommige personages voortdurend in en uit beeld gehaald worden zonder dat daarmee iets gebeurt dat wezenlijk is voor het geheel.

Aanbevolen voor: Fans van (soms humoristische) dystopieën