Niet echt m'n type

Auteur: Simon Garfield

Titel: Precies mijn type

Taal: Nederlands (vertaald uit het Engels)

Categorie: non-fictie

Jaar van eerste uitgave: 2010

Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht

Synopsis: ‘Precies mijn type’ is een boek over lettertypes. Het is deels een historisch document, deels een hedendaagse blik op wat er zoal leeft achter, in en rond lettertypes die we elke dag tegenkomen en gebruiken. En ja, ook het verguisde Comic Sans wordt besproken.

Aanrader, want: Tenzij je al een expert ter zake bent, kom je erg veel te weten over het onzichtbare werk dat typografen en designers over de eeuwen (!) heen geleverd hebben. Veel lettertypes zijn bijvoorbeeld een pak ouder dan je zou denken, en wat ik al helemaal niet wist, is dat de nazi’s zich in hun nadagen volledig tegen hun eerder geliefde gotische lettertype keerden.

Afrader, want: Samenhang is ver te zoeken. Garfield springt van de hak op de tak en legt nooit ergens uit waarom bepaalde lettertypes bepaalde effecten sorteren. Voor een boek dat zichzelf presenteert als laagdrempelig, is dat een groot manco en klinkt het al te vaak alsof we zijn mening gewoon maar voor waar moeten aannemen. De stukken over het oude procédé van letterzetten en lettersnijden zijn saai, en die saaiheid duikt te vaak op om het boek in zijn geheel goed verteerbaar te maken.

Aanbevolen voor: Weinigen, om eerlijk te zijn.

Cocaïnerepubliek

Auteur: Gabriel Garcia Márquez
Titel: Ontvoeringsbericht
Taal: Nederlands (vertaald uit het Spaans)
Categorie: non-fictie
Jaar van eerste uitgave: 1996
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriend
Synopsis: Begin de jaren '90 laait het narcoterrorisme in Colombia volop op als drugsbaron Pablo Escobar zich in het nauw gedreven voelt. Het verhaal beschrijft verschillende ontvoeringen van journalisten, hun wedervaren en de weerslag ervan op hun families, de maatschappij en de politiek.
Aanrader, want: Op een onemotionele manier leidt Márquez de lezer mee in een kluwen aan personages, gebeurtenissen en contexten zonder dat het overzicht verloren gaat. Een zeer complexe problematiek komt moeiteloos tot leven. Soms ook ronduit spannend.
Afrader, want: De flashbacks en flash-forwards zijn niet altijd even handig. Hier en daar loert onder de feitelijkheid toch wel een dosis sentimentaliteit.
Aanbevolen voor: Wie (zoals ik voor het lezen) weinig afweet over Colombia en haar zeer turbulente geschiedenis.

Het autisme van priemgetallen

Auteur: Paolo Giordano
Titel: De eenzaamheid van priemgetallen
Taal: Nederlands (vertaald uit het Italiaans)
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 2008
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: geleend van een vriendin
Synopsis: Via fragmenten uit hun kindertijd, tienerjaren en adolescentie volgt de lezer Alice en Mattia, die beiden getekend zijn door een traumatische ervaring uit hun jeugd, die hen niet in staat stelt werkelijke intimiteit te beleven.
De som klopt, want: Giordano toont zich bekwaam in 'less is more' en beschrijft zijn personages met een chirurgische precisie. Het is ook moeilijk geen medelijden te hebben met sommige randpersonages als de tragische huismeid Soledad of de verlegen homo Denis.
Je kan niet delen door nul, want: Het boek lijdt aan wat ik het 'Wuthering Heights'-syndroom zou durven noemen - onsympathieke hoofdpersonages die implausibele dingen doen. Alice en in een nog sterkere mate Mattia zijn zo rechtlijnig en eendimensionaal dat het moeilijk is om medeleven te voelen voor de treurigheid van hun bestaan, terwijl me dat wel duidelijk de bedoeling leek. Daar komt ook bij dat het verhaal wat kreunt onder ideeënarmoede en doorzichtige metaforen.
Aanbevolen voor: Wie een opstapje zoekt om daarna betere en serieuzere dingen te gaan lezen. Triviale literatuur zou ik het niet durven noemen, maar dit is geen niveau waar je als lezer op wil blijven vastzitten.

Power Rangers

Auteur: Het venijnig gebroed (Denis S.M. Vercruysse, Frederik Lucien De Laere, albrecht b doemlicht, Ann Slabbinck, Jan Wijffels)
Titel: Opgezet spel
Taal: Nederlands
Categorie: poëzie
Jaar van eerste uitgave: 2012
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekocht
Synopsis: ‘Opgezet spel’ is een bloemlezing van het reeds 15 jaar durende samen schrijven, dwarsliggen en evenementen verbaal terroriseren van ‘Het venijnig gebroed’. Elk selecteerden ze vijf gedichten voor de anthologie.
Aanrader, want: Vijf sterk verschillende dichters betekent voor elk wat wils. Het is ook meer dan dat. Een gedicht als ‘Voyager’ van De Laere geldt als een hoogst origineel, modern en gestroomlijnd hoogtepunt van de verzamelaar met een thematiek die je niet snel terugvindt in andere Nederlandstalige poëzie. Ook gedichten als ‘Ode to JMH’, ‘Disco Macaber’ en ‘Zwijg Stil’ mogen zich zonder schamen plaatsen bij het betere dichtwerk dat de laatste twee decennia in Vlaanderen en Nederland geschreven is.
Afrader, want: Voorspelbaar genoeg betekent vijf dichters ook wat een gebrek aan coherentie, al is dat een nogal flauwe kritiek. De bundel wordt naar het einde toe beter, wat lezers in het begin wat kan ontmoedigen – de eerste bijdrages zijn meteen ook de zwakste.
Aanbevolen voor: Liefhebbers van vitale poëzie die het spectrum bedekt tussen haast pure emotionele expressie en intellectuele ruimtevaart.

Omgekeerde Eichmann

Auteur: Kurt Vonnegut
Titel: Mother Night
Taal: Engels
Categorie: proza
Jaar van eerste uitgave: 1961
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: cadeau gekregen van een vriend
Synopsis: In een lange story-telling flashback vertelt de Amerikaan Howard Campbell vanuit een gevangenis in Israel hoe hij ertoe kwam als nep-propagandist in Nazi-Duitsland te werken als spion, terwijl hij gecodeerde berichten verzond naar Amerika. Helaas denkt bijna iedereen dat hij een echte nazi was, wat hem een aantal onwaarschijnlijke bewonderaars oplevert.
Aanrader, want: Aan een stevig tempo (net niet ‘voortmacherend’) introduceert Vonnegut interessante personages en leuke ideetjes. Het onvergetelijkste personage is allicht de ‘Black Führer of Harlem’, een soort zwarte suprematist die bevriend is met notoire jodenhaters, en de boeiendste gedachte is die over het dissonante denkmechanisme dat schuilt achter de totalitaire geest.
Afrader, want: De romance met Helga is mierzoet. Zelfs de verrassende plotwending halverwege kan dat niet maskeren.
Aanbevolen voor: Wie z’n literatuur graag kort, onderhoudend en gebald heeft.

Loser en paradox

Auteur: Emmanuel Carrère
Titel: Limonov
Taal: Nederlands (vertaald uit het Frans)
Categorie: biografie
Jaar van eerste uitgave: 2011
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekregen
Synopsis: Carrère beschrijft het onwaarschijnlijke leven van de Rus Edward Limonov, over zijn jeugd als straatboef en undergrounddichter in Charkov en Moskou, als met homoseks experimenterende marginaal en butler in New York, en later als fout politicus en paradoxaal communistisch nostalgicus.
Aanrader, want: In een aangename vaart en in klare taal verweeft Carrère het verhaal van Limonovs leven met de bredere historische context en stukjes van zijn eigen leven als schrijver. Je krijgt de indruk dat de biografie benaderd is met een authentieke openheid en voldoende zin voor kritische journalistiek, met veel ruimte waar lezers zelf een oordeel kunnen vormen over de surreële levensloop van Limonov. Het boek kreeg bovendien de Renadoutprijs in Frankrijk.
Afrader, want: Carrères eigen leven is mogelijk boeiend op een andere manier, maar de contrastoefening voelt een beetje aan als overbodig.
Aanbevolen voor: Wie interesse heeft in het leven van een Russisch enfant terrible dat deel uitmaakte van een zeer bewogen geschiedenis.

Pompen of ontploffen

Auteur: Isaac Asimov
Titel: De goden zelf
Taal: Nederlands (vertaald uit het Engels)
Categorie: fictie
Jaar van eerste uitgave: 1983
Hoe kwam de tekst in mijn bezit: gekregen
Synopsis: Een revolutionaire elektronenpomp tapt energie af van een parallel universum – in ruil krijgt dat universum ook energie terug van het onze. Toch beseft men aan beide zijden langzaam dat er enorme gevaren aan verbonden zijn (namelijk dat de zon in versneld tempo tot het nova-stadium zal opzwellen). Uiteindelijk biedt nog revolutionairder wetenschap de oplossing.
Aanrader, want: Naar eigen zeggen vond Asimov dit zijn beste en fictietechnisch meest grensverleggende werk, en je ziet ook dat hij er heel wat moeite voor gedaan heeft om zijn gebruikelijke, nogal droge en eenvoudige stijl tot haar grenzen te duwen. Asimov breekt tegen zijn gewoonte in ook een lans voor de kracht van intuïtie en gevoel. Bovendien oogt de beschrijving van de maankolonie niet onrealistisch.
Afrader, want: De romantische subbplots zie je al van drie lichtjaar ver aankomen en zijn nergens voor nodig. Bovendien zie je ook dat Asimov qua personages steeds put uit eenzelfde reservoir van vrij vlakke karakters. De beschrijving van de parallelle wereld is raar en raakt niet los van een curieus menselijk perspectief. De vertaling is knullig.
Aanbevolen voor: Sf-fans die een klassieker achter de kiezen willen hebben.